Symbolika jaj
Jajka są jednym z najbardziej znanych atrybutów Wielkanocnych, uwielbiamy je jeść pod różnymi postaciami. Od czasu do czasu robimy również domowe, naturalne kosmetyki z jajek. A czy wiemy, jaka jest ich symbolika?
Przyznać trzeba, że nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, co symbolizuje albo czego symbolem jest jajko. Przez lata a nawet wieki było przedmiotem czci i kultu w różnych kulturach, wierzeniach, religiach.
Jajko w chrześcijaństwie, jako symbol religijny
Stało się nieodłącznym elementem Świąt Wielkiej Nocy. Symbolizuje Zmartwychwstanie Chrystusa, zwycięstwo dobra nad złem, nadzieje na życie wieczne. W początkach chrześcijaństwa wiązało się z jednak z kultem zmarłych a potem było odzwierciedleniem Starego (skorupa) i Nowego (żółtko) Testamentu.
Jajko w kulturze ludowej
Pełniło rolę swoistego talizmanu. Miało ochraniać przed złymi mocami a dawać siłę, miłość, witalność, płodność i zdrowie. Wierzenia ludu, skrzętnie pielęgnowane przez setki lat, stały się podbudową, na której wyrósł zwyczaj święcenia jajek wielkanocnych.
Sam zwyczaj zdobienia jaj i tworzenia z nich pięknych dekoracji jest bardzo stary. Najstarsze polskie pisanki datuje się na X wiek. Różnie były nazywane w zależności od techniki ich zdobienia: kraszanki, malowanki, byczki, nalepianki, skrobanki czy wyklejanki. Niezależnie od samej nazwy, wszystkie miały symboliczne znaczenie. Sądzono, że ich dekorowanie to warunek istnienia świata. Co ciekawe, wielkanocne pisanki, wyrosłe z pogańskich wierzeń, stały się ważnym symbolem Wielkiej Nocy.
Jajka w innych tradycjach i kulturach
- najstarsza symbolika mówi, że to właśnie z jaja, które wyłoniło się z wszechobecnego chaosu, miała narodzić się ziemia,
- w mitach śródziemnomorskich upatrywano w nim początek wszystkiego, co żyje. Z niego wykluła się ziemia i niebo oraz bogowie,
- fiński twórca upatrywał początku wszechświata w sześciu złotych i żelaznym jaju,
- w wielu kulturach znalazło zastosowanie w magii. Wierzono, że może przywracać siły i zdrowie. Przypisywano mu moc oczyszczającą,
- w pewnych kręgach wiązano je z nadejściem wiosny, w innych – z poczuciem bezpieczeństwa w domowym zaciszu a w jeszcze innych – z więzieniem, z którego można się wydostać przebijając skorupkę,